تشکیل شبانه روز

 

وضعیت زمین در ماه های مختلف در منظومه شمسی و طول شبانه روز

 

 

تشکیل شبانه روز

 

 

 

دماسنج

دماسنج ترموكوپل

يكي از ويژگيهاي الكتريكي كه در ساختمان دماسنج‌ها از آن كمك گرفته مي‌شود، توليد يك جريان الكتريكي بوسيله اتصال دو فلز غير هم جنس است دو سيم مختلف فلزي را در نظر بگيريد كه در دو نقطه متصل شده و حلقه‌اي را تشكيل داده باشند، هر گاه اختلاف دمايي در اتصالها وجود داشته باشد يك جريان ضعيف الكتريكي در حلقه بوجود مي‌آيد. مقدار اين جريان را مي‌توان با يك جريان سنج (آمپرسنج) كه در حلقه قرار دارد اندازه‌گيري كرد كه با اختلاف دماي بين اتصالها متناسب است.

برتري دماسنج ترموكوپل

1)  برای اندازه گیری دماهای بالا تا حدود 1500  نيز مي‌توان از آن استفاده كرد.

2)     براي اندازه‌گيري اختلاف دماهاي بسيار كوچك حدود 001/0 درجه سانتيگراد نيز به كار مي‌رود.

3)     كوچك بودن اتصال‌ها باعث مي‌شود كه اتصال به سرعت به تغيير دما پاسخ دهد كه مساله دقت اندازه‌گيري را بالا مي‌برد.

4)   چون خروجي اين دماسنج جريان الكتريكي است، مي‌تواند در دستگاههاي هشدار دهنده تغييرات ناگهاني دما و يا وسايل ثبت پيوسته تغييرات دما به كار رود.

دماسنج گازي و دماي مطلق

تراكم‌پذيري و انبساط حرارتي مايعات و جامدات تابع قوانين پيچيده‌تري هستند و اصولاً بستگي به جنس ماده بستگي دارند. قوانيني كه مستقل از خواص  شيميايي گازها بر آنها حكم فرماست، چنان ساده است كه « دمانماي» گاليله را از هر وسيله ديگري كه پس از آن ساخته شده معقول تر كرده است. مايعات مختلفي چون آب، الكل، جيوه و غيره ( همچنين جامداتي كه مي‌توانند در ساختن دماسنجها به كار روند) تا اندازه‌اي به شيوه‌هاي مختلف بر اثرافزايش دما انبساط مي‌يابند؛ حتي آب به جاي آنكه هنگام افزايش دما از نقطه انجماد تا چنددرجه بالاي آن منبسط شود، انقباض پيدا مي‌كند، از اين رو اگر دو دماسنج با دو مايع مختلف بسازند و بر آنها مواضع ستون مايع را در دو دماي مختلف (مثلاً نقطه انجماد و نقطه جوش آب) نشان كنند و فاصله ميان اين دو موضع را به قسمتهاي مساوي تقسيم كنند ( در مورد مقياس صد بخشي)، اين دو دماسنج تا اندازه‌اي مقادير مختلف را ميان دو نقطه انتهايي نشان خواهند داد. از طرف ديگر چون همه گازها وقتي كه گرم شوند درست به يك نحو انبساط مي‌يابند، براي اندازه‌گيري دما مواد مناسب تري هستند. با استفاده از دماسنج گازي، مانند دماسنج گاليله نيازي به مشخص كردن اينكه آيا گاز هواي معمولي است يا ئيدروژن يا هليوم يا هر گاز ديگر نمي‌باشد. نمونه مدرن دماسنج گازي بيشتر بر اساس اندازه‌گيري فشار است تا اندازه‌گيري حجم گاز گرم شده. به تدريج كه دما افزايش مي‌يابد، گاز منبسط مي‌شود و جيوه را در لوله شيشه‌اي سمت چپ پايين مي‌راند. لوله سمت راست را چندان بالا مي‌برند تا گاز به حجم اوليه خود برسد و دما را از روي اختلاف  ارتفاع سطح جيوه در دو لوله اندازه مي‌گيرند. پس از آنكه وسيله سنجش دما بر مبناي دماسنج گازي تثبيت شد، با استفاده از دماسنج گازي، همچون دماسنج استاندارد، مي‌توان هر دماسنجي را درجه‌بندي كرد.

اساس كار دماسنج گازي

هر چه دماي مايع درون ظرف سمت چپ بالاتر باشد ارتفاع جيوه در لوله متحرك سمت راست بالا مي‌رود تا آنكه سطح جيوه در لوله وسطي در همان جايي كه بايد نشان دهد، باقي بماند.

با استفاده از دماسنج گازي با فشار جو در آغاز كار (يعني وقتي كه ستونهاي جيوه در لوله‌ها در يك سطح اند)، اين نتيجه حاصل مي‌شود ‌كه، چنانكه در بالا ذكر شد، فشار گاز به ازاي هر

1   افزایش یا کاهش به اندازه  مقدار اوليه‌اش افزايش يا كاهش مي‌يابد. ازاين رو هر گاه مبدا را (نقطه انجماد آب ) اختيار كنيم و گاز را تا زير آن سرد كنيم، انتظار مي‌رود كه فشار گاز صفر شده و حجم گاز نيز تا صفر فشرده شود.

نقطه‌ دمايي كه در اين حالت روي مي‌دهد به صفر مطلق معروف است و دماهايي كه از اين نقطه صفر شمرده مي‌شوند، دماهاي مطلق

خوانده مي‌شوند (T). بديهي است كه گازهاي سرد شده هرگز به نقطه‌اي كه از لحاظ رياضي حجمش صفر است نمي‌رسند و اندكي پيش از رسيدن به صفر مطلق، به حالت مايعاتي درمي‌آيند كه نمي‌توانند متراكم‌ترشوند.

نموداري كه بستگي فشار يك گاز (محتوي در حجم معين) را با دما نشان مي‌دهد، در دماي زير نقطه انجماد آب، فشار گاز را صفر نمايش مي‌دهد.

با همه اينها صفر مطلق، (يعني دمايي كه در آن دما حجم گاز، وقتي كه حجم مولكولهاي آن بي‌نهايت كوچك شده و ديگر نيروهاي جاذبه‌اي ميان مولكولها وجود ندارد، به يك نقطه رياضي تبديل مي‌شود) نقش بسيار مهمي در فيزيك حرارتي ايفا مي‌كند. (هر دو شرط در مورد «گازهاي كمياب» مانند هليوم، نئون، آرگون و غيره بسيار نزديك به حقيقت است).

لرزش دیوار ها هم برق تولید می کند

لرزش ديوارها هم برق توليد مي كند

تلويزيون ، يخچال و ساير لوازم برقي منزلتان را تصور كنيد كه نيروي خود را از انرژي توليد شده از لرزش پنجره و ديواره هاي ساختمان مسكوني شما مي گيرد.

فكر مي كنيد چنين چيزي تا چه حد عملي باشد؟ ماسايوكي ميازاكي كه يكي از محققان آزمايشگاه مركزي توكيوست ، براي رسيدن به چنين هدفي تلاشهاي فراواني كرده است.

او بتازگي توانسته است يك ژنراتور در حال حاضر خيلي كوچك بسازد كه مي تواند حركات ساختمان ها را به الكتريسيته تبديل كند و نيروي راه انداختن يك سنسور حرارتي يا نوري را كه يك بار در هر ساعت كار مي كند؛ تامين نمايد.

گرچه خروجي اين ژنراتور بسيار كوچك و فقط در حد 10ميكرووات است ؛ اما دانشمندان آينده اي خوب را براي آن پيش بيني مي كنند و اميدوارند كه در دهه هاي آينده ، اين ژنراتور بتواند بازدهي خوبي داشته باشد.
به طوري كه بتوان سيستم هاي رايانه اي بدون باتري را به كمك آن راه اندازي كرد.
كار ميازاكي در واقع قسمتي از يك جنبش رو به رشد ميان دانشمندان است كه هدف آن يافتن ، خلق كردن و كسب منابع انرژي جايگزين ولو در مقادير كوچك ، يعني بسيار كمتر از يك وات است. اين دانشمندان اميدوارند كه بتوانند انرژي را از هر چيزي ، از لرزش ديوارها و پنجره ها گرفته تا حركات هوا و بدن انسان ها برداشت كنند.
در حالي كه منابع جايگزين انرژي به تنهايي نخواهند توانست الكتريسيته بيشتري را توليد كنند؛ اما مي توانند وسايل كوچكي از قبيل تراشه هاي رايانه اي ، شبكه هاي حسگر بي سيم و يا تلفنهاي همراه را به راه اندازند. ايده اين كار نيز بسيار ساده است.

درست همانند برخي از ساعتهاي مچي كه نيروي خود را از حركات اتفاقي دست .

شکست نور

 تعريف:    هنگامي كه پرتو نوري به طور مايل از يك محيط شفاف (مثل هوا)وارد محيط شفاف ديگري (مثل آب ) مي شود، در سطح جدا كننده دو محيط مسير آن تغيير مي كند، اين پديده را شكست نور مي گويند.

       

در شكل بالاپرتو AC پرتو تابش و پرتو CB پرتو شكست ناميده مي شود و نيز محيطي را كه نور در آن حركت مي كند محيط اول و محيطي را كه در آن شكست مي يابد محيط دوم مي گويند.

موارد ساده اي از اين پديده را در شكل زير مشاهده مي كنيد .

آزمایش کنید

وسيله هاي آزمايش : ورقه ي مقواي گلاسه يا تلق - چند عدد سنجاق - پرگار - خط کش - ظرف آب - نقاله .
 الف - بر روي يک ورقه مقواي نسبتاً ضخيم دايره اي با دو قطر عمود بر هم مطابق شکل (٥-١- الف) رسم کنيد. سپس سنجاقي در مرکز دايره و عمود بر مقوا و سنجاق ديگري به همان ترتيب روي محيط دايره درنقطه ي A بر آن فرو کنيد.

شکل ٥-١

    ب -مطابق شکل (٥-١-ب) مقوا را تانيمه در آب فرو ببريد. به طوري که قطر M M'بر سطح آب مماس شود در اين حالت سنجاق ديگري را عمود بر سطح مقوا بين M ظˆ N جابه جا کنيد تا هر سه سنجاق را در يک راستا ببينيد. در اين حالت سنجاق سوم را بر مقوا فرو کنيد.
پ - مقوا را از آب خارج کنيد و نقطه هاي A و B و C را به هم وصل کنيد. چرا سنجاقهاي A و B و C روي يک خط راست نيستند؟ در حالي که وقتي سنجاق A در درون آب قرار داشت هر سه سنجاق در يک راستا به نظر رسيدند.

جواب: مطابق شكل مقابل اين  پديده به دليل شكست نور سنجاق A وقتي كه از آب خارج مي شود اتفاق مي افتد. هنگامي  كه مقوا در داخل آب قرار دارد به دليل پديده شكست نور اندكي بالاتر از محل واقعي  ديده مي شود و سه سنجاق A و B و C در يك راستا قرار مي گيرند. اما وقتي كه مقوا را از آب خارج مي كنيم ديگر پرتوهاي تابشي و شكست در يك راستا قرار نمي گيرند.

 

 

نظريه ي نواري

براي جسم جامد که مجموعه اي از اتم هاي نزديک به هم مي باشد، ترازهاي انرژي الکترون ها براساس نظريه ي نواري تعريف مي شود. ويژگي هاي اين نظريه عبارت اند از:

الف : ترازهاي انرژي الکترون ها در جسم جامد (مانند مدارهاي اتمي) مقدارهاي انرژي ويژه ي خود را دارند.

ب : ترازهاي انرژي الکترون ها در جسم جامد نيز همانند ترازهاي اتمي گسسته اند

پ : هر تراز انرژي تنها توسط يک الکترون مي تواند اشغال شود.

ت : از همه مهم تر اين که ترازهاي انرژي الکترون در جسم جامد تشکيل نوارهايي را مي دهند. هر نوار شامل تعداد بسيار زيادي ترازهاي گسسته است که از نظر مقدار انرژي بسيار نزديک به هم هستند. ولي بين نوارهاي مختلف در برخي از موارد ممکن است از نظر انرژي فاصله ي زيادي باشد.

 

در فاصله ي بين نوارهاي انرژي هيچ تراز انرژي وجود ندارد. اين فاصله را ناحيه ي ممنوع يا گاف انرژي مي نامند.

 

 

ترازهاي انرژي از پايين به بالا توسط الکترون ها اشغال مي شوند تا جائيکه ديگر تراز خالي در نوار اول موجود نباشد حال اگر تعداد الکترون ها در جسم جامد بيش از تعداد ترازها در نوار اول باشد، ترازهاي انرژي نوار بعدي نيز به ترتيب از پايين به بالا اشغال مي شوند. آخرين نوار ممکن است پر شود يا بخشي از آن پر شود يا خالي باشد.

 

الکترون هاي نوارهاي پر در رسانش الکتريکي سهمي ندارند. تنها آن دسته از الکترون ها در رسانش الکتريکي نقش دارند که در نوارهاي بخشي پر هستند.

 

الکترون با جذب انرژي از يک تراز به تراز خالي بالاتر گذار مي کند. گذار الکترون از يک تراز به تراز ديگر در همان نوار به انرژي کمي نياز دارد. اما گذار از يک نوار به نوار ديگر انرژي بسيار زيادي لازم دارد. در اين جا ذکر دو نکته ي مهم  ضروري است.

1- وقتي مي گوييم يک الکترون از يک تراز به تراز بالاتر مي رود، منظورمان اين است که الکترون انرژي خود را به مقدار معيني افزايش داده است، نه اين که الکترون از جايي درون جسم جامد به جاي ديگررفته است.

2- انرژي مورد نياز الکترون براي انجام گذار بين ترازهاي مختلف در يک جسم جامد از دو منبع مي تواند تأمين شود. يکي ميدان الکتريکي که جسم جامد در آن قرار گرفته و ديگري برانگيختگي گرمايي.

دودكش خورشيدي

دودكش خورشيدي- راهكاري جديد براي توليد برق از انرژي خورشيدي

اساساً اگر بخواهيد انرژيهاي تجديد‌پذير از كاربرد وسيعي برخوردار شوند بايد كه تكنولوژي‌هاي ارايه شده ساده و قابل اعتماد بوده و براي كشورهاي كمتر توسعه يافته نيز مشكلات فني به همراه نداشته باشد و بتوان از منابع محدود مواد خام آنها نيز استفاده كرد. در مرحله بعدي نيز بايد به آب زياد نياز نداشته باشد. [...]

رنگین کمان

ظاهر رنگين کمان ناشي از انتشار نور خورشيد منعکس شده از قطرات باران مي باشد. نور خورشيد طي دو مرحله شکسته مي شود: زمانيکه وارد قطره باران مي شود و ديگر زمانيکه از قطره خارج مي گردد. اثري که اين ورورد و خروج دارد ، تغيير زاويه پرتوهاي خروجي در دامنه اي از زواياي مختلف است . بيشترين شدت نور در زاويه 40-42 درجه اتفاق مي افتد و اين امر تحت اثر اندازه قطره به هيچ وجه نيست. از آنجاييکه قطرات آب باران بصورت معلق هستند ، لذا ميزان خميده گي نور خورشيد بسته به طول موج و البته رنگ آن بخش از طيف نوري دارد.

ميدانيم که رنگ آبي با زاويه بزرگتري نسبت به رنگ قرمز شکسته مي شود و بدليل آنکه سطح پشت قطره به سمت داخل قطره تمرکز دارد ، طيفها خود را قطع نموده و در نتيجه نور قرمز بالاتر از ديگر رنگها در آسمان ظاهر مي شود. بر خلاف باور همگان نور پشت قطرات باران دستخوش شکست کلي نشده و لذا نور خروجي از پشت قطره سبب تشکيل رنگين کمان در بين نظاره گر و خورشيد نمي گردد. طيف هاي ساطع از پشت قطره برخلاف طيف هايي که سبب تشکيل رنگين کمان مي گردند ،داراي شدت زيادي نبوده و در نتيجه اين رنگها با هم آميخته و رنگين کماني شکل نميگيرد.
رنگين کمان جايي واقعي در آسمان ندارد و اينکه ميبينيد تنها پديده اي صرفا بصري است که بسته به موقعيت مشاهده گر دارد . تمام قطرات ، نور خورشيد را به يک روش شکسته و منعکس مي کنند ولي تنها نور تعدادي از قطرات است که به چشم مشاهده کننده مي رسد و رنگين کمان را تشکيل مي دهد.محل تشکيل رنگين کمان در آسمان هميشه در خلاف جهت تابش نور خورشيد نسبت به مشاهده کننده مي باشد و داخلش هميشه اندکي روشن تر از بيرونش است. قوس رنگين کمان همچون سا يه اي بر سر نظاره گر آن سايه مي افکند ؛ يا بطور دقيق تر در نقطه اي خارج از منظومه خورشيدي ( که در طول روز زير خط افق قرار مي گيرد ) ، در زاويه تقريبي 42-40 درجه بين سر ناظر و سايه اش ظاهر مي گردد. در نتيجه چنانچه خورشيد بالاتر از 42 درجه قرار گيرد ، آنگاه رنگين کمان زير خط افق بوده و امکان ملاحظه آن براي نظاره گر نمي باشد ؛ مگر آنکه فرد به بالاي کوه برورديا در جايي مرتفع مثل آن قرار گيرد.

بطور مشابه امکان عکس گرفتن از قوس کامل يک رنگين کمان مشکل خواهد بود ؛ چرا که نياز به زاويه ديد 84 درجه بوده و براي يک دوربين 35 ميليمتري ، لنزي با فاصله کانوني 19 ميليمتر يا کمتر نياز است ، در صورتيکه دوربين اکثر عکاسان لنز هاي با فاصله کانون 28 ميلي متر دارند.

و اما گاه بيگاه ديده ايد که خارج از رنگين کمان اوليه رنگين کمان ديگري نيز تشکيل مي شود . دليل تشکيل اين رنگين کمان ،انعکاس مجدد نورخورشيد از درون قطرات باران مي باشد که در زاويه 50 تا 53 درجه ظاهر مي گردد. نتيجه اين انعکاس دوم آنستکه : ترتيب رنگ رنگين کمان دوم نسبت اولي عکس بوده و اينبار طيف رنگي آبي در خارج بوده و قرمز در داخل . ناحيه سياهي که بين اين دو رنگين کمان تشکيل مي شود ؛ کمربند آلکساندر نام دارد . بعد از الکساندر (Alexander)، ونوس(Aphrodisias ) اولين کسي بود که آنرا توصيف نمود.

مغناطيس كره زمين

مغناطيس كره، محيط مغناطيسي كره زمين است. كره زمين يك اهنرباي بزرگ دو قطبي است.احتمالا علت وجود ميدان مغناطيسي زمين هسته مذاب ان است كه از جنس اهن ونيكل مي باشد.اين ميدان مغناطيسي به دو قطب شمال وجنوب مي پيونددو در طول تاريخ زمين شناسي چند بار معكوس شده است.ميدان مغناطيسي زمين در خط استوا حدود32/0 گوس و در قطبها حدود62/0 گوس است.

عکس های فضا

عکس هایی از فضا

تعداد کهکشان ها

 

چند کهکشان در عالم وجود دارد؟»

---

این پرسشی است که در ذهن بسیاری دانشمندان که سعی دارند تخمین خوبی برای تعداد کهکشانهای کیهان بدست آورند٬ نیز وجود دارد. روشهای تخمین تغییر می کنند٬ به همین دلیل اعداد نیز تغییر می کنند.همچنین زمانی که روش جدیدی پیشنهاد می شود ما می توانیم کهکشانهای کم نور تری را که تا کنون از دید ما پنهان مانده بودند٬ ببینیم٬ در نتیجه باز هم تعداد تخمین زده شده تغییر خواهد کرد.
برای مثال٬ در ۱۹۹۹م. تلسکوپ فضایی هابل ۱۲۵ میلیارد کهکشان در کیهان تخمین زد و در این اواخر با دوربین جدید هابل عدد به دست آمده در نور مرئی ۳۰۰۰ کهکشان است. یعنی دو برابر آنچه در گذشته پیش بینی شده بود. بر روی کلمه "مرئی" تاکید کردیم زیرا با رصد در طول موجهای "رادیویی"٬ "فروسرخ" و "پرتو ایکس" کهکشان های دیگری ثبت خواهند شد که هابل قادر به مشاهده آنها نیست

انرژی زمین گرمایی

قدمت انرژی زمین گرمایی به اندازه عمر زمین است. (geo) به معنی «زمین» و «Thermal» به معنی «گرما» است. بنابراین Geothermal (ژئوترمال) به معنی زمین – گرما می باشد.

آیا تاکنون تخم مرغ آپزی را نصف کرده اید ؟ درون زمین مشابه تخم مرغ است. زرده تخم مرغ بسان هسته زمین است. سفیده تخم مرغ مانند گوشته زمین است. و پوسته تخم مرغ نظیر پوسته زمین است.

زیر پوستة زمین و قسمت فوقانی گوشته ، سنگهای مذابی (سنگهای نرم داغی به صورت روان) بنام ماگما وجود دارد. پوسته زمین برروی این گوشته ماگمایی مذاب شناور است. زمانیکه ماگما از طریق آتشفشان به سطح زمین می رسد ، به آن گدازه می گویند.

شکست نور در تلسکوپ نجومی

لطفا کلیک کنید

 

 

کولیس

 

روش کار با کولیس

 

 

امتحان نهایی

 

سوال و جواب امتحان نهایی خرداد ۱۳۸۵

رشته تجربی

 

 

المپياد فيزيك

اخبار و اطلاعات لازم در مورد المپياد فيزيكرا از سايت زير دريافت كنيد

 روي مطلب ذيل  كليك كنيد

المپياد فيزيك

 

 

روز جمهوري اسلامي

۱۲فروردين روز جمهوري اسلامي

تجلي فتح مكه

بر تمامي مسلمانان مبارك باد

اين روز بيانگر اتحاد ملي امت اسلامي ايران بو دكه اكنون باعث        انسجام مسلمين در سراسر جهان شده است

مسلمين پاينده و سر بلند باشيد  

پرچمهاي ايران از ابتدا تا كنون

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پرچم زمان کوروش کبير 559 سال پيش از ميلاد

 

درفش کاوياني

 

 پرچم در دوره شاه طهماسب

 

دوره شاه صفي دوم

 

دوره نادرشاه

 

دوره علي قلي شاه عادل

 

دوره آغا محمدخان قاجار

 

دوره محمد شاه قاجار

 

دوره ناصرالدين شاه

 

 دوره رضاخان و پسرش (پهلوي سابق)

 

دوره حاضر (جمهوري اسلامي ايران)