فیزیک نوین (Modern Physics)

• می‌دانید فیزیک نوین چیست؟
• فیزیک نوین با فیزیک کلاسیک چه تفاوتی دارد و در چه مواردی با آن مشابه است؟
• چه مفاهیم اساسی از فیزیک کلاسیک به فیزیک قرن بیستم ، که با ذرات خیلی و خیلی سریع سروکار دارد ، انتقال یافته‌اند؟
• کدامیک از مفاهیم کلاسیک بدون تغییر می ماند و کدامیک باید اصلاح شود؟

این سوالها و سوالهای مهم دیگر موضوعاتی هستند که در فیزیک نوین مورد بحث قرار می‌گیرند.

عيد

 

 

 

 ولادت ستارگان آسمان

 

امامت و ولایت در ماه شعبان

 

 مبارک باد

 

 

معرفی کتاب

 

تاریخ آموزش فیزیک در ایران

نخستین کتاب آموزش فیزیک ایران که نگاهی تاریخی به تحولات آموزش فیزیک ( دوره ی متوسطه ) در ایران دارد به همت آقای اسفندیار معتمدی تالیف و توسط نشر لوح زرین منتشر شد.این کتاب شامل هشت فصل است که با مقدمه ای نوشته ی دکتر حداد عادل آغاز می شود.

فصل های کتاب عبارتند از :

فصل اول : کلیاتی درباره ی علم فیزیک

فصل دوم : برنامه ریزی درسی فیزیک

فصل سوم : تربیت معلم فیزیک و علوم در ایران

فصل چهارم : کتاب های درسی فیزیک

فصل پنجم : کتاب های کمک آموزشی فیزیک

فصل ششم : ناموران عرصه ی آموزش فیزیک در ایران

فصل هفتم : نهادها و بنیادها در رابطه با آموزش فیزیک

فصل هشتم : در جست و جوی ترقی

تلفن مرکز پخش کتاب : 66949147 و 66427053

 

منبع

 

کتاب های بالا نخستين و دومین کتاب از پروژه ی کتاب های پرسش ها و مسئله های تکميلی بر اساس شيوه های نوين ارزشيابی است که بازتابی عينی از تحول هايی است که در دو دهه ی اخير در حوزه ی سنجش و ارزشيابی در نظام های پيشرو آموزشی دنيا رخ داده است. در قسمتی از مقدمه ی اين کتاب ها که متن کامل آن را می توانيد در لينک های زير ببينيد، آمده است :

 

نتيجه ی پژوهش های انجام شده در حوزه ی آموزش و ارزشيابی نشان می دهد که پرسش های متدوال و از جمله تست های چهار گزينه ای که پاسخ آنها از پيش در ذهن طراحان مشخص است قابليت ارزيابی خلاقيت ها، ابداع ها، مهارت های تحليل و تفسير و همچنين تفکر نقاد دانش آموزان و داوطلبان آزمون ها را ندارد و نقش آنها تقريبا به ارزيابی آموخته ها در سطوح اوليه ی تفکر انسانی، همچون به خاطر سپردن و درک سطحی مفاهيم محدود است .

 

 

 منبع

 

عید بزرگ مبعث بر همگان مبارک باد

 

عید مبعث و شروع مسلمانی مسلمانان مبارک باد

 

 

بهای سوخت از دست رفته را چه کسی باید بپردازد؟!

بهای سوخت از دست رفته را چه کسی باید بپردازد؟!

 

این روزها بحث کارت سوخت و سهمیه بندی سوخت مصرفی اتومبیل ها در همه جای ایران مطرح است. در این یادداشت ، اما ، قصد وارد شدن به این بحث را ندارم بلکه از منظر فیزیک ، آن هم  زاویه ای کاملا متفاوت می خواهم به موضوع حمل سوخت از نقطه ای به نقطه ی دیگر بپردازم.

 

ایران ، کشوری شگفت انگیز است و هرگاه فرصتی دست دهد تا به چهار گوشه ی این کشور سفر کنید به یقین تصدیق خواهید کرد که خداوند نهایت لطف خود را در حق مردم این سرزمین کهن جاری کرده است . آنچه ممکن است موجب رنجش خاطر را فراهم کند کم خردی ما در به کار گیری خردمندانه ی این مواهب متنوع برای آسایش و زندگی بهتر خود و دیگران است.

 

همان طور که اشاره شد ایران کشوری شگفت انگیز است. برای مثال در برخی از روزهای زمستان اختلاف دما بین دو نقطه ی این کشور به بالاتر از 50 درجه ی سلسیوس می رسد. حتی این موضوع برای دو استان همسایه ی  خوزستان و چهارمحال و بختیاری نیز صادق است.

 

فرض کنید ( البته این فرض می تواند واقعی باشد! ) در یکی از روزهای زمستان ، یک تانکر حمل سوخت ، مقدار 37000 لیتر سوخت دیزل از پالایشگاه آبادان ( با دمای 30 درجه ی سانتی گراد ) بارگیری کرده است و قرار است سوخت حمل شده را به یکی از شهرهای استان مجاور ، مثلا شهر زیبا و کوهستانی بروجن ، که دمای هوا در این شهر در آن روز زمستانی20- درجه ی سانتی گراد است تحویل دهد . با توجه با این که ضریب انبساط حجمی سوخت دیزل 50/9 ضرب در 10 به توان 4-  بر درجه ی سلسیوس است حساب کنید این تانکر سوخت رسان چند لیتر سوخت به جایگاه مقصد تحویل می دهد؟

 

پاسخ به این مساله بسیار ساده است و دانش آموزان سال دوم دبیرستان در فصل پایانی فیزیک 2 و آزمایشگاه با نحوه ی پاسخ به آن آشنا می شوند. کافی است با جای گزاری مقادیر داده شده در رابطه ی زیر ، که در آن V حجم  سوخت دیزل در دمای اولیه ، β ضریب انبساط حجمی سوخت و ΔT تغییر دماست ، تغییر حجم ΔV سوخت را بر اثر این جابجایی و تغییر دما پیدا کنیم.

 

ΔV = βVΔT= (9.50*10^-4 / K)*(37000Lit)*(-20-30) K= - 1757.5 Lit

 

همان طور که دیده می شود نتیجه بسیار جالب توجه است . به عبارت دیگر ، تانکر حمل سوخت به جای 37000 لیتر سوخت دیزل ، 35242 لیتر سوخت به جایگاه مقصد تحویل می دهد. واقعا بهای سوخت دیزل "از دست رفته" را چه کسی باید بپردازد؟!

 

منبع

 

مشاهير نانو

 

 

مشاهير نانو

 

 

 

میلاد مولود کعبه مبارک باد

اندازه گيري ارتفاع يك آسمان خراش با استفاده از يك فشارسنج ؟

 توضيح دهيد که چگونه مي توان با استفاده از يک فشارسنج ارتفاع يک آسمان خراش را اندازه گيري نمود؟
سوال بالا يکي از سوالات آزمون فيزيک در دانشگاه کپنهاگ بود.
يکي از دانشجويان چنين پاسخ داد: "ابتدا انتهاي فشارسنج را به يک طناب بلند مي بنديم. سپس فشارسنج را از بالاي آسمان خراش طوري آويزان مي کنيم که نوک آن با زمين مماس شود. ارتفاع ساختمان مورد نظر برابر با طول طناب به اضافه ي طول فشارسنج خواهد بود."
پاسخ بالا چنان مسخره به نظر مي آمد که مصحح بدون تامل دانشجو را مردود اعلام کرد. ولي دانشجو اصرار داشت که پاسخ او کاملا درست است و درخواست تجديد نظر در نمره ي خود کرد. يکي از اساتيد دانشگاه به عنوان قاضي تعيين شد و قرار شد که تصميم نهايي را او بگيرد.
نظر قاضي اين بود که پاسخ دانشجو در واقع درست است، ولي نشانگر هيچ گونه دانشي نسبت به اصول علم فيزيک نيست. سپس تصميم گرفته شد که دانشجو احضار شود و در طي فرصتي شش دقيقه اي پاسخي شفاهي ارائه دهد که نشانگر حداقل آشنايي او با اصول علم فيزيک باشد. دانشجو در پنج دقيقه ي اول ساکت نشسته بود و فکر مي کرد. قاضي به او يادآوري کرد که زمان تعيين شده در حال اتمام است. دانشجو گفت که چندين روش به ذهنش رسيده است ولي نمي تواند تصميم گيري کند که کدام يک بهترين مي باشد. قاضي به او گفت که عجله کند، و دانشجو پاسخ داد: "روش اول اين است که فشارسنج را از بالاي آسمان خراش رها کنيم و مدت زماني که طول مي کشد به زمين برسد را اندازه گيري کنيم. ارتفاع ساختمان را مي توان با استفاده از اين مدت زمان و فرمولي که روي کاغذ نوشته ام محاسبه کرد." دانشجو بلافاصله افزود:"ولي من اين روش را پيشنهاد نمي کنم، چون ممکن است فشارسنج خراب شود!" روش ديگر اين است که اگر خورشيد مي تابد، طول فشارسنج را اندازه بگيريم، سپس طول سايه ي فشارسنج را اندازه بگيريم، و آنگاه طول سايه ي ساختمان را اندازه بگيريم. با استفاده از نتايج و يک نسبت هندسي ساده مي توان ارتفاع ساختمان را اندازه گيري کرد. رابطه ي اين روش را نيز روي کاغذ نوشته ام."ولي اگر بخواهيم با روشي علمي تر ارتفاع ساختمان را اندازه بگيريم، مي توانيم يک ريسمان کوتاه را به انتهاي فشارسنج ببنديم و آن را مانند آونگ ابتدا در سطح زمين و سپس در پشت بام آسمان خراش به نوسان درآوريم. سپس ارتفاع ساختمان را با استفاده از تفاضل نيروي گرانش دو سطح بدست آوريم. من رابطه هاي مربوط به اين روش را که بسيار طولاني و پيچيده مي باشند در اين کاغذ نوشته ام."آها! يک روش ديگر که چندان هم بد نيست: اگر آسمان خراش پله ي اضطراري داشته باشد، مي توانيم با استفاده از فشارسنج سطح بيروني آن را علامت گذاري کرده و بالا برويم و سپس با استفاده از تعداد نشان ها و طول فشارسنج ارتفاع ساختمان را بدست بياوريم."ولي اگر شما خيلي سرسختانه دوست داشته باشيد که از خواص مخصوص فشارسنج براي اندازه گيري ارتفاع استفاده کنيد، مي توانيد فشار هوا در بالاي ساختمان را اندازه گيري کنيد و سپس فشار هوا در سطح زمين را اندازه گيري کنيد، سپس با استفاده از تفاضل فشارهاي حاصل ارتفاع ساختمان را بدست بياوريد."ولي بدون شک بهترين راه اين مي باشد که در خانه ي سرايدار آسمان خراش را بزنيم و به او بگوييم که اگر دوست دارد صاحب اين فشارسنج خوشگل بشود، مي تواند ارتفاع آسمان خراش را به ما بگويد تا فشارسنج را به او بدهيم!"

دانشجويي که داستان او را خوانديد، نيلز بور، فيزيکدان دانمارکي  بود.

منبع

 

آموزش فیزیک ؛ بهانه ای برای نوشتن

آموزش فیزیک ؛ بهانه ای برای نوشتن

 

سال هاست که رویکرد غالب در آموزش فیزیک در کشورمان ، در همه ی سطوح  از مدرسه تا دانشگاه ، رویکرد انتقالی است. در این رویکرد معلم مرکز و عامل اصلی یادگیری دانش آموزان است و بدون درگیر کردن جدی دانش آموزان در فرآیند آموزش ، به طور مستقیم همه ی مفاهیم از ابتدا تا انتها به صورت یک فراورده ی نهایی در اختیار آنها قرار می گیرد. در رویکرد انتقالی ، دانش آموزان کاملا منفعل اند و معمولا با نوشتن مطالبی ( یا به اصطلاح جزوه برداری ) از صحبت ها و یادداشت های معلم در فرایند آموزش سهیم می شوند. ثقل نگاه و توجه در این رویکرد ، اهمیت صرف به دانش ، و ارائه و انتقال محتوای آن  است و کمترین توجه به تقویت و پرورش مهارت ها و توانایی ها و همچنین ارتقای نگرش دانش آموزان می شود. از آنجا که هم معلم و هم دانش آموز با این روش مانوس و از آن آگاهی دارند ، انتقال دانش - بدون توجه به این که درک عمیقی صورت می گیرد یا نه - به سهولت صورت می گیرد.

رویکرد انتقالی را ، اما ، می توان بر گرفته ازرویکرد کلی تری دانست که سرشت و خمیرمایه ی تمام اجزای نظام آموزشی ما را تشکیل می دهد و آن رویکرد دنبال من بیا  follow meاست. در رویکرد "دنبال من بیا "، در نهایت آنچه باید تایید و نتیجه شود که از پیش تائید شده است!

در شرایطی که هر روز دنیا پرحجم تر و فربه تر می شود و لوازم و مهارت های تعامل و مواجه با دستاوردها و چالش های آن به سرعت نو می شود و نظام های آموزشی همواره در جستجوی بهترین روش ها برای آماده سازی دانش آموزان خود برای استفاده ی بهتر از مواهب دنیای امروز هستند  بدون شک بزرگترین چالشی که نظام آموزشی ما از آن رنج می برد تفکر غالبی است که ریشه در همین رویکرد "دنبال من بیا "دارد. حال در چنین تفکر غالبی ، صحبت از رویکردها ی دیگری  همچون  رویکرد تعاملی- بدون توجه به لوازم مورد نیاز آن - بسان یک طنز می ماند. چرا که در رویکرد تعاملی که دانش آموز و فعالیت های او مرکز و محور فرایند یادگیری است هیچ حد و مرزی برای بروز خلاقیت و بیان پرسش های او وجود ندارد.

یازدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران

 

یازدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران که قرار بود در هفته ی سوم شهریور ماه برگزار شود با چند ماه تاخیر  از تاریخ 13 لغایت 15 آذرماه 1386 در شهر همدان برگزار خواهد شد.

مهلت ارسال مقاله و ثبت نام تا 15 آبان ماه 86 است.

موضوعات مورد بحث در کنفرانس

1- رویکردهای مختلف در آموزش فیزیک

2- نوآوری و خلاقیت در آموزش فیزیک

3- فیزیک ، آموزش و ارزشیابی

4- نقش رایانه و فناوری اطلاعات در ارتقاء و گسترش آموزش فیزیک

5- آزمایش های فیزیک با ابزارهای ساده و نقش آنها در ارتقاء آموزش فیزیک

6- نقش تصویر در آموزش فیزیک

نشانی دبیرخانه کنفرانس: همدان - بلوار بعثت - نرسیده به تقاطع شهیدان - مجتمع علمی آموزشی فرهنگیان - انجمن علمی معلمان فیزیک تلفن : [phone] ,  و شماره فاکس [phone]